Twente

Manderheide

LO17892-Nico Kloek
Manderheide  Foto Nico Kloek
52.455991, 6.840336

De Manderheide in Noordoost-Twente is een bijzonder natuurgebied met een glooiend landschap vol heide, jeneverbessen en oude akkers. Hier wandel je door een afwisselend gebied waar natuur en cultuurhistorie samenkomen. Ontdek houtwallen, bossen en prehistorische sporen zoals raatakkers, grafheuvels en de vindplaats van de Man van Mander.

Natuur op de Manderheide

De Manderheide is een afwisselend natuurgebied met droge heide, bossen, akkertjes, poelen en vennen. Het gebied is bijzonder, maar ook kwetsbaar en maakt deel uit van het Natura 2000-gebied Springendal & Dal van de Mosbeek.

De Manderheide ligt op de stuwwal van Ootmarsum, ontstaan in de voorlaatste ijstijd. Door een slecht doorlatende kleilaag komt regenwater hier weer aan de oppervlakte. In combinatie met de hoogteverschillen zorgde dit ervoor dat in deze regio al in de middeleeuwen watermolens werden gebouwd.

Bijzondere soorten

Op de Manderheide leven soorten die op weinig andere plekken voorkomen, zoals het vliegend hert, de grootste kever van Nederland. Ook deze soorten kan je tegen komen; grote weerschijnvlinder, grauwe klauwier, roodborsttapuit, boomleeuwerik, boompieper, geelgors, jeneverbes, dopheide, struikheide, en pilzegge. Deze soorten profiteren van de open heide.

Om het landschap open te houden graast er een kudde heidekoeien. Deze grote grazers dragen bij aan de biodiversiteit, onder andere door het maken van zandige plekken en het verspreiden van mest waar insecten van leven.

Heidekoeien op de Manderheide
Heidekoeien op de Manderheide  Foto Margot Schulte
Dopheide
Dopheide  Foto Nico Kloek
Boomleeuwerik
Boomleeuwerik  Foto Stichting Landschap Overijssel
Grote weerschijnvlinder
Grote weerschijnvlinder  Foto Annie Keizer

Prehistorie op de Manderheide

De stuwwal van Ootmarsum blijkt al jaren een goede plek om te wonen. Op deze zandrug is het droog in een periode waarop Nederland uit veel moeras bestaat. In de bronstijd en de ijzertijd, tussen 3000 voor Christus en 200 na Christus, woont er een levendige gemeenschap. Dat blijkt uit het grote aantal grafheuvels, lijksilhouetten en raatakkers die er door de jaren heen gevonden zijn en nu nog steeds zichtbaar zijn. Landschap Overijssel deed onderzoek naar deze periode. Hoe zag het landschap er toen uit en wat kan je er nu nog van zien? Dit alles kan je hier lezen, luisteren en bekijken.

Vogelvluchttekening, Ronald van der Heide
Vogelvluchttekening  Foto Ronald van der Heide
Vassergrafveld, processie, living history
Vassergrafveld, processie, living history  Foto Vincent Croce
Raatakkercomplex, Ronald van der Heide
Raatakkercomplex  Foto Ronald van der Heide
grafheuvel MH
Opwerpen grafheuvel, Ronald van der Heide
Opwerpen grafheuvel  Foto Ronald van der Heide

Wandelen op de Manderheide

Vanaf bezoekerscentrum IJs & Es starten meerdere wandelroutes over de Manderheide, een van de mooiste natuurgebieden in Noordoost-Twente. Tijdens deze wandelingen ontdek je een afwisselend en glooiend landschap met hoogteverschillen. Je loopt langs akkers, door het karakteristieke coulisselandschap, over de heide, door het bos en langs een beek met watermolens. Ook zijn er langs de routes prehistorische sporen te zien, zoals raatakkers en grafheuvels. Bekijk hier de thematische wandelroutes van Landschap Overijssel.

Soorten van de Manderheide