Dit jaar is het ‘Internationaal Jaar van de Vrijwilligers’. Vrijwilligers zijn onmisbaar voor de natuur in Overijssel. Ze zetten zich op allerlei manieren in, vaak met hart en ziel. Bert Kroeze (63) uit Almelo is zo’n vrijwilliger. Sinds vijf jaar is hij actief als schaapherder op de Lemelerberg. Voor hem is het hoeden van de kudde niet alleen werk, maar vooral een moment van rust in een druk bestaan.
‘Hier kom ik tot rust’
"Van nature ben ik best een druk persoon," vertelt Bert. "Ik ben gewend om dingen te regelen en te organiseren. Dat heb ik altijd gedaan, ook in mijn eigen bedrijf. Toen ik dat verkocht, wilde ik niet stilzitten. Vrijwilligerswerk leek me een mooie manier om bezig te blijven én iets bij te dragen." Die bijdrage vond hij bij de schaapskudde op de Lemelerberg. "Als ik bij de schaapskooi kom en met de kudde de berg op ga, gebeurt er iets. Dan valt de drukte van me af. Je hoort geen verkeer, geen stemmen, alleen het geluid van tevreden schapen, de honden die hun werk doen en vogels die fluiten. Met een kop koffie in mijn hand kom ik daar echt tot rust."
Geen dag hetzelfde
Het werk van een vrijwillige schaapsherder is veelzijdig en verandert met de seizoenen mee. "In de lammerperiode is het vooral zorgen dat alles goed verloopt en de jonge dieren gezond opgroeien. Daarna heb je oefendagen en uiteindelijk gaan we echt de berg op met de kudde." Een werkdag begint vroeg. We voeren eerst de honden en laten ze uit. Daarna gaan de schapen even de weide in. In die tijd maken wij de schaapskooi schoon, strooien we op en vullen we de hooiruiven. Als dat klaar is, trekken we de berg op."
Natuurbeheerders
De schapen hebben een belangrijke functie in het landschap. "Ze zijn echte natuurbeheerders," legt Bert uit. "Door te grazen houden ze de heide en graslanden in balans. Ze eten niet alleen heide, maar ook grassen en jonge boompjes.’ Dat heeft een groot effect op de biodiversiteit. "Planten die anders zouden overheersen, zoals pijpenstrootje, worden teruggedrongen. Daardoor krijgen andere soorten weer ruimte. Ook zorgt het begrazen voor verjonging van de heide. "De kudde trekt tot diep in het najaar over de berg. "De schapen zijn gewend aan de schrale omstandigheden hier. Ze kunnen lange afstanden afleggen en weten precies waar ze moeten zijn."
Internationaal Jaar van de Vrijwilliger 2026
2026 is door de Verenigde Naties uitgeroepen tot ‘Internationaal Jaar van de Vrijwilligers’. Landschap Overijssel zet vrijwilligers dit jaar extra in het zonnetje. Vrijwilligers zoals Bert maken natuurbeheer mogelijk met hun inzet, kennis en betrokkenheid. Of je nu af en toe helpt of structureel actief bent: jouw bijdrage maakt het verschil.
