De sporen van de aanhoudende droogte worden steeds duidelijker zichtbaar in de natuur. Op landgoed Soeslo, staat een oude beukenlaan er slecht voor en breken takken af. De heide op de Lemelerberg kleurt roestbruin in plaats van paars en in Twente moeten noodmaatregelen genomen worden om jonge bosaanplant te laten overleven.
“De beukenbomen op Soeslo hebben last van spontane takbreuk”, vertelt terreinbeheerder Jeroen Buunen. “Zelfs op windstille dagen vallen hier soms grote takken ineens naar beneden. Dat is heel gevaarlijk en daarom is het pad afgesloten.” De afbrekende takken is een teken dat de bomen onder grote stress staan. Aan de buitenkant zien sommige beuken er nog redelijk gezond uit, maar de conditie van de ruim honderd jaar oude bomen is slecht.
Verderop in de beukenlaan is de slechte conditie duidelijker te zien. Kruinen zijn bijna helemaal kaal, de bladeren die er nog zijn krijgen al herfstkleuren, de bast is aangetast door schimmels en onderaan de stammen groeien zwammen. “Allemaal tekenen dat het niet goed gaat”, zegt Buunen. “En dit zien we ook op andere landgoederen in de regio.” Ook op landgoed De Horte, in Dalfsen, staan bomenlanen onder druk. Door afbrekende takken moest daar onlangs tijdelijk een wandelpad worden afgesloten.
Droogte is de druppel
Vooral oude beuken hebben het zwaar. Veel van de bomen in de karakteristieke lanen op onze landgoederen zijn meer dan honderd jaar oud. Door hun leeftijd waren ze al kwetsbaar. Daar kwamen de droge zomers van de afgelopen jaren bovenop.
Tegelijkertijd krijgen de bomen steeds vaker te maken met weersextremen: lange perioden met nauwelijks regen worden afgewisseld met perioden waarin juist in korte tijd veel neerslag valt. Voor sommige oude, verzwakte beuken is de aanhoudende droogte deze zomer de spreekwoordelijke druppel.
Water geven
Niet alleen oude laanbomen hebben last van de aanhoudende droogte. Ook op de landgoederen rond Enschede heeft de jonge aanplant het zwaar. De afgelopen jaren zijn nieuwe laanbomen geplant om de cultuurhistorische lanen in stand te houden. Om te voorkomen dat deze jonge bomen verloren gaan krijgen ze elke week een tank water. “We stonden voor een lastig dilemma: laten we de pas aangeplante bomen verpieteren of geven we ze water, met alle kosten van dien?”, vertelt beheerder Alexander van der Elst. “Normaal gesproken doen we dit niet, maar met deze extreme droogte gaat anders veel jonge aanplant verloren.”
Heide kleurt minder paars
Ook in andere natuurterreinen van Landschap Overijssel zijn de gevolgen zichtbaar. Op de Lemelerberg en bij Beerze kleurt de heide deze zomer bijvoorbeeld minder paars dan normaal. Op verschillende plekken is de struikheide verdroogd of niet in bloei gekomen.
“Voor de struikheide zelf hoeft een jaar met weinig bloei niet direct een probleem te zijn”, legt beheerder Hans Dijkstra uit. “Als de omstandigheden verbeteren, kan de plant zich herstellen. Maar voor insecten en andere dieren die afhankelijk zijn van bloeiende heide kan het wel een flinke klap zijn. Zeker omdat veel van deze soorten al onder druk staan.”
