Op Landjuweel De Hoeven in Nieuwleusen is dit voorjaar bijna een kilometer aan voederhagen en houtsingels aangeplant. Zo’n twintig vrijwilligers staken, tussen de koeien, de handen uit de mouwen en droegen zo bij aan meer biodiversiteit op het land.
Het leeft en bruist op het boerenerf van Landjuweel De Hoeven, het bedrijf van Karst en Lillian Klein. Een ware beestenboel aan huis- en hobbydieren en vee: honden, katten, legkippen, eenden, paarden af en toe twee varkens en zo’n vijfenvijftig koeien. Geen gangbaar boerenbedrijf, maar een biologische melkveehouderij en zorgboerderij met eigen winkel.
“Patrijzen zouden echt heel mooi zijn. Dat is het ultieme doel.”
Meer biodiversiteit gewenst
Toch ziet Klein nog ruimte voor verbetering, vooral als het gaat om wilde dieren. “We hebben hier vier hazen in het weiland en er zit een buizerdnest. Dat is eigenlijk alles. Verder zien we niet zoveel.” Daarom besloot hij hagen en houtsingels aan te planten in zijn weilanden.
Streekeigen soorten
Op een frisse zaterdagochtend gaan er ruim 2.500 bomen en struiken de grond in, goed voor bijna een halve kilometer haag en een halve kilometer houtsingel. Er is gekozen voor een grote variatie aan streekeigen soorten, zoals meidoorn, sleedoorn, lijsterbes, schietwilg, hondsroos, vlier en hazelaar. In totaal gaat het om zo’n dertig verschillende soorten. Het beplantingsplan werd opgesteld door Landschap Overijssel, waarbij zorgvuldig is gekeken naar soorten die passen bij het landschap en bijdragen aan biodiversiteit.
Voederhaag voor de koeien
De hagen hebben niet alleen een ecologische functie, maar dragen ook bij aan het boerenbedrijf. Ze dienen als voederhagen voor de koeien: een natuurlijke aanvulling op hun dieet. “Koeien zijn hartstikke slim, ze weten precies wat ze nodig hebben op welk moment,” vertelt Klein. “Op deze manier kunnen ze hun dieet zelf verrijken. Wilgen kunnen bijvoorbeeld een medicinale en ontstekingsremmende werking hebben.”
Vrijwilligers helpen mee
Jan en Jennie uit Dalfsen zijn twee van de ongeveer twintig vrijwilligers die Klein ondersteunen bij de aanplant. Het werk verloopt vlot. De plantvakken zijn vooraf gefreesd en in tweetallen wordt gewerkt: de één spit een gat, de ander plant de struiken. Jan en Jennie: “We ondersteunen het werk en de visie van deze boerderij. Op deze manier kunnen we zelf ook iets doen en bijdragen aan de biodiversiteit.”
Antwoord op droogte en hitte
Droogte is een groot probleem op het bedrijf. “Ik zit hier nu vijf jaar en werd meteen geconfronteerd met extreme droogte,” zegt Klein. “We zitten op hoge zandgrond, waar water slecht wordt vastgehouden. Ook de wind droogt het land extra uit.”
Met de aanleg van hagen en singels wil hij de wind breken en meer vocht in de bodem vasthouden. Daarnaast zorgen de beplantingselementen voor schaduwplekken in het weiland, wat hittestress bij koeien vermindert. “Zo kunnen we meer weiden en meer richting natuurlijke systemen bewegen. De koeien hebben dan ook fijne schaduwplekken.”
Droom van de patrijs
Biodiversiteit staat centraal voor Klein. “Ik wil echt iets doen voor de brede fauna. Tussen de voederhagen en houtsingels ga ik akkermengsels en granen zaaien. Ik verwacht dat dat allerlei akkervogels aantrekt.” De eerste resultaten zijn al zichtbaar. “We zien nu al meer vogels, omdat we minder maaien rondom het huis.” Toch heeft Klein nog één specifieke wens: “Patrijzen zouden echt heel mooi zijn. Dat is het ultieme doel.”
De aanplant is mogelijk gemaakt dankzij Natuur voor Elkaar en Samen voor Biodiversiteit, die respectievelijk het landschapsadvies en de uitvoering subsidieerden.
