Terug 32 km

'De Smaak' van de 19e eeuw

Cultuur & historie Avereest

Met een terugblik op het verleden laat de hist. ver. Avereest je 'De Smaak' van de 19e eeuw beleven door de voormalige gemeente Avereest. Hedendaags genieten van het eeuwenoude, rijk gevarieerde beekdallandschap 'Het Reestdal' met (industriële)monumenten tussen Dedemsvaart-Balkbrug-Oud Avereest.

Startpunt 1: MFC De Baron, Julianastraat 54, 7701 GM Dedemsvaart. Volg de fietsbordjes richting fietsknooppunt 26. Startpunt 2: Bezoekerscentrum De Wheem, Oud Avereest 22 7707 PN Balkbrug. Leuk uitstapje? Lees (i) bij een oranje lijn. Horeca en Rustpunt: o.a. bij (koffie-icoon). Wandeltip Dedemsvaart: open POI 'start'.

Route voor 90 % gemarkeerd door fietsbordjes (rijrichting) van het regionale fietsnetwerk. Wijkt het hiervan af, lees ook de instructies (i).

  • parkeerplaats

    De Baron (vrij parkeren)

  • startpunt

    MFC De Baron in Dedemsvaart

    Rij Julianastraat (winkelstraat) naar rechts uit en volg de fietsbordjes richting 26-28. Route volgt merendeels het regionale fietsnetwerk. Wijkt het af, lees de instructies (i), zo ook bij een leuk uitstapje (oranje lijn).

    Nadien een monumentenroute?

    De historische vereniging Avereest heeft een mooie monumentenroute per voet door het veendorp Dedemsvaart uitgezet. Routebeheer: Landschap Overijssel. Bent u nu niet in de gelegenheid, misschien wel op een ander moment? Klik op de link.

    Ommetje 'De Voart'
  • horeca

    Horeca in Dedemsvaart

    In de winkelstraat van Dedemsvaart zijn meerdere horecagelegenheden. U vindt hier in het veendorp diverse recreatieve mogelijkheden maar ook cultuurhistorische wandelingen en fietstochten. Wandeltip: 'Ommetje De Voart' en 'Dedemsvaart: Toen en Nu'. Foto 'Startpunt Dedemsvaart' nabij de kalkovens.

    Horeca in Dedemsvaart
  • 1
    Bezienswaardigheid

    Wisseling & Scheepswerf Peters

    Oorsprong Wisseling

    De karakteristieke noordzijde van de Wisseling uit 1857 is nog altijd goed herkenbaar, alhoewel de brug (recht t.o. het hoekhuis) is verdwenen. Recht t.o. de Kalkwijk, nu Julianastraat, werd een zogeheten 'wisseling' (verbreding van een kanaal) aangelegd zodat schepen elkaar konden passeren.

    Wijkend Verleden: uitgave HVA

    Scheepswerf Peters

    Tegenover de gedenknaald Baron van Dedem was ooit een scheeps(timmer)werf. In 1896 deed scheepstimmerman Hermanus Weener de werf over aan scheepsbouwmeester Johannes Gerhardus Peters. Peters was actief tot in 1965. Bij het dempen van de wijk werd de werf overgeplaatst naar Kampen.

  • instructie

    Tuinen Mien Ruys bezoeken?

    Van begin april t/m oktober zijn de (monumentale)tuinen Mien Ruys te bezoeken. Fiets circa 500m langs het kanaal de Dedemsvaart naar de toegang aan Moerheimstraat 84. Stal uw fiets in het fietsenrek en loop, na een brugje, over het bospad naar de entree.

  • 2
    Bezienswaardigheid

    Tuinen Mien Ruys

    Tuinen van Mien Ruys, nr. 84

    In 1888 startte Bonne Ruys in Dedemsvaart een kwekerij. Bonne’s dochter, Mien, was al jong geïnteresseerd in het ontwerpen en beplanten van tuinen met vaste planten. Tien van de dertig tuinen, aangelegd door Mien Ruys, zijn nu aangewezen als beschermd monument.

    Recente openingstijden tuinen

    Rijksmonument

    In tal van boeken beschreef Mien Ruys haar opvattingen over het ontwerpen, beplanten en onderhouden van tuinen. In een periode van ruim 70 jaar nam ze proeven die steeds weer nieuwe en interessante tuinen opleverden. Heel bekend is bijvoorbeeld het gebruik van spoorbielzen in tuinen.

    Rijksmonument, zoek op plaats
  • fietsknooppunt

    26

  • 3
    Bezienswaardigheid

    Millenniumbos en Tijdpad

    Millenniumbos en Tijdpad

    De Overijsselse gemeente Avereest, waaronder het veendorp Dedemsvaart valt, heeft in het millenniumjaar 2000 een bos met een historisch 'Tijdpad' aangelegd. Het tijdpad in het zuiderbos verbeeldt de geschiedenis van Avereest met o.a. speelobjecten en informatiepunten. Klik op de link

    Ruimtewerking Avereest

    Speelmogelijkheden zuiderbos

    Een van de speelobjecten is een herinnering aan de winnaar van de extreem barre Elfstedentocht van 1963, Reinier Paping (1931), de man die oorspronkelijk uit Dedemsvaart kwam.

  • instructie

    Sla rechtsaf, De Veenderij

    Sla rechtsaf, De Veenderij. (Je verlaat het fietsnetwerk.) Links Sportlaan op, fietspad. Rij naar rechts Ommerkanaal uit, je passeert een Vlindertuin. Voor T-splitsing linksaf. Voor stoplichten N377 linksaf. Volg de fietsbordjes 13-15 tot Balkbrug centrum.

  • 4
    Bezienswaardigheid

    Vlindertuin Dedemsvaart

    Deze vlindertuin bezoeken?

    De aanleg van de vlindertuin binnen het complex van de volkstuinvereniging Avereest werd vanaf het jaar 2016 bijzonder veelzijdig, waaronder oude rassen aan fruitbomen. Geniet ervan (gratis) vanaf de maand mei tot in oktober. Vriendelijk, doch dringend verzoek, blijf wel op de houtsnipperpaden!

    Lees meer...
  • 5
    Bezienswaardigheid

    Scheepswerven in Oud Avereest

    Levensader De Vaart

    In 1811 was De Vaart gereed tot het Katingerveld. Dit kanaal vormde de levensader van de te stichten veenkolonie. Nadat de markegrens Arriën was gescheiden/verdeeld in 1812, werd op advies van Baron van Dedem het kanaal 'Langewijk' in oostelijke richting gegraven. Bron: Wijkend Verleden.

    Scheepswerven in Oud Avereest

    De eeuwenoude grenzen van de marken Den Kaat, Den Oosterhuis en Arriën hadden een eigenaardige driehoek in het land gevormd (zie foto). Op dit punt ligt de bakermat van de Dedemsvaartse Scheepswerven. Op de kaart rond 1830 zien we de scheepsmakerijen aan het Rak. Bron: Varend Verleden.

    Wijk vanaf De Pol naar Reest

    De Schotkampswijk werd naar de timmerman Roelof Schotkamp vernoemd. Over de gedempte wijk ligt nog steeds de weg Sponturfwijk. Een van de oudste zijwijken van De Dedemsvaart. Oorsprong naam Sponturfwijk: in de laaggelegen Reestlanden werd zogeheten 'sponturf' gewonnen en vervoert over deze wijk.

    Lees meer
  • 6
    Bezienswaardigheid

    Korenmolen de Star

    Historie Molen de Star

    De molen aan de Koloniewijk (foto) is gebouwd in 1848. Vanaf de kruising Balkbrug had je zicht op de molen en het magazijn. Om graan te lossen kon men met een puntertje tot in de molen varen. In 1974 is de molen verplaatst naar de huidige locatie, in 2002 'Het Magazijn'.

    De achtkantige Korenmolen De Star staat circa 100m buiten het dorp zodat hij veel wind kan vangen voor het malen van het graan. Op de begane grond is een stukje geschiedenis van de Star en Het Magazijn. Beiden zijn industriële monumenten.

    Geschiedenis molen De Star

    Molenwinkeltje De Star

    Op elke zaterdag is het mogelijk om tussen 10 en 16 uur een aantal streekproducten in 'Het Magazijn' te kopen, waaronder meel van de regionale molen.

  • 7
    Bezienswaardigheid

    De Kolonie: laan en 7 verhalen

    Voormalige kolonielanen

    De Kolonie: De bomenrij aan één zijde lijkt zo gewoon, maar het verhaalt nog over toen. De roerige periode 'Maatschappij van Weldadigheid' (1818-1888). Via de link het unieke verhaal over het ontstaan 'zeven landbouwkoloniën in zeven jaar tijd'. Waarvan vijf koloniën in Nederland en twee in België.

    Als fietser zie je in deze route niet zoveel terug van die kaarsrechte 'dreven' in Ommerschans, wel als wandelaar. Dan krijg je de rechte lanen meer in zicht. (Bekijk 'Oude voetsporen in Ommerschans'.) Bovenste foto; een kolonielaan in Ommerschans. Onderste foto: een dreef in Wortelkolonie. België.

    Zeven koloniën: 1 geschiedenis

    Het harde werk en de gezonde buitenlucht moesten duizenden armen (kolonisten) op het rechte pad houden en tot betere mensen maken. 80 km² woest landschap werd eigenhandig omgevormd tot landbouwgrond met kaarsrechte dreven of lanen en keurige gebouwen. Over de koloniegeschiedenis, klik op de link.

    Eén geschiedenis, 7 verhalen
  • fietsknooppunt

    13

  • 8
    Bezienswaardigheid

    Begraafplaats Ommerschans

    Historische begraafplaats

    De omheinde begraafplaats van bedelaarskolonie Ommerschans is in 1821 in gebruik genomen. Het voorste gedeelte is de laatste rustplaats van de ambtenaren van de kolonie, het achterste gedeelte was voor de kolonisten. De witte kruizen zijn geplaatst op de graven van overledenen van kliniek Veldzicht.

    Lees meer over Dodenakkers

    Informatiehut Ommerschans

    Op het fundament van het voormalige baarhuisje is een Informatiehut geplaatst door stichting participatieproject 'De Ommerschans' met een robuuste houten bank (voor de wandelaar(s).

  • 9
    Bezienswaardigheid

    Geschiedenis Ommerschans

    Geschiedenis Ommerschans

    Maar liefst drie cultuurhistorische tijdlagen brengen het (natuur) gebied 'De Ommerschans' als geschiedenis in beeld vanaf begin 17e eeuw tot heden. Na het openen van de linken, unieke verhalen....

    Ommerschans: Eerste tijdlaag

    'De Ommerschans' is rond 1625 gebouwd ter verdediging tegen de Spanjaarden en in de loop van de tijd uitgebreid met bastions en ravelijnen. Vanaf 1740 dient het terrein ook als munitieopslagplaats, 'Lands Magazijnen'. Eind 18e eeuw nam de militaire functie af, het terrein ligt er verlaten bij.

    Geschiedenis Ommerschans, link

    "Ze komen eraan!" Zo moet het in 1672 geklonken hebben op de schans van Ommen. In dat jaar viel de Munsterse bisschop Bernard van Galen, ook wel bekend als Bommen Berend, Overijssel binnen met een groot leger met 42.000 man voetvolk en 17.000 ruiters.

    Ommerschans: Tweede tijdlaag

    Ooit was hier de toegangspoort tot de onvrije kolonie Ommerschans (1818-1888). Hedendaags geïllustreerd op het punt waar een grote foto van 'De Ommerschans' staat. Beluister ook het verhaal Werelderfgoed 2018 of via de Verhalenpaal die op de parkeerplaats staat nabij de replica van het kanon.

    Video Werelderfgoed 2018

    Deze 'onvrije' kolonie was onderdeel van de Maatschappij van Weldadigheid, een maatschappelijk experiment bedacht door Johannes van den Bosch. Het gebouw, 100 x 100 vierkante meter in omtrek, bood plaats aan 1200 bedelaars.

    Ommerschans 2017: aanleg punt Ravelijn met Verhalenpaal.

    Ommerschans: Derde tijdlaag

    Eind 2007 is op initiatief van Staatsbosbeheer en de vereniging De Ommerschans het participatieproces ingezet. Deze samenwerking heeft geresulteerd in een visiedocument en werd opgesteld op 6 januari 2009. De derde tijdlaag: een balans om o.a. de cultuurhistorie en natuur te bewaren.

    Participatieproces Ommerschans Staatsbosbeheer Ommerschans Stepping stones over de schansgracht in Ommerschans (Ov).

    Gidswandeling door Ommerschans

    Bij het 'kanon' staat ook een verhalenpaal. Trap rustig op het pedaal om het verhaal over dé Ommerschans met haar roerige tijden te beluisteren. Klik op de link voor nog meer verhalenpalen in het Vechtdal / Reestdal. Ook is het mogelijk tot een gidswandeling door 'De Ommerschans'.

    Gidswandeling door Ommerschans

    Wandelnetwerk & Verhaalpalen

    In het jaar 2010 was in Gramsbergen de aftrap van het regionale wandelnetwerk in het Vechtdal, provincie Overijssel. Met de markeringen in het veld (pijl in verschillende kleuren en van keuzepunt --> keuzepunt) stel je je eigen route samen. In het najaar van 2021 is het wandelnetwerk vernieuwd.

    Wandelnetwerk Vechtdal Verhalenpalen in het Vechtdal Reestdal: verhalen & pontjes
  • 10
    Bezienswaardigheid

    Rijksmonumenten in Balkbrug

    Rijksmonumenten in Balkbrug

    Huize Erica is slechts een van de vele Rijksmonumenten in het beschermde dorpsgezicht te Balkbrug. Het Overijsselse dorp heeft dit niet alleen te danken aan de vele monumenten aan de Balkerweg en Boslaan maar ook aan de bewogen geschiedenis tijdens de 'Maatschappij van Weldadigheid'.

    Kaart van Rijkmonumenten

    Meer weten over de roerige periode 'Maatschappij van Weldadigheid' in het jaar 1818-1890 en haar overig cultureel erfgoed?

    Klik op deze link

    Oude voetsporen in Ommerschans

    Kom eens terug om per voet de rondwandeling 'Oude voetsporen in Ommerschans' van Landschap Overijssel te beleven. Er resteren niet veel gebouwen uit de periode 1818-1890 maar de POI's vertellen meer... Klik op de link

    Oude voetsporen in Ommerschans
  • horeca

    Eetcafé 'De Balk'

    In het hart van het beschermde dorpsgezicht Balkbrug zijn meerdere horecagelegenheden. U vindt in het dorp ook diverse recreatieve mogelijkheden zoals mooie wandelingen. Foto 'Startpunt Balkbrug' nabij MFC Trefpunt aan Meppelerweg.

    Openingstijden 'De Balk'
  • fietsknooppunt

    15

  • instructie

    Meppelerweg, rij rechtdoor

    Meppelerweg, houd links aan richting 'de Wijk'. (Het fietsnetwerk gaat rechtsaf.) Verderop kies je het vrijliggend fietspad en volgt de fietsbordjes 99 richting Oud Avereest.

  • 11
    Bezienswaardigheid

    De Haar - Toen en Nu

    Camping 't Reestdal, Toen & Nu

    De Haar en Westerhuizingerveld waren vroeger uitgestrekte, woeste gronden. Na verloop van tijd vestigden zich boeren in het gebied. Ze ontgonnen het land en er kwamen kleine boerenbedrijven. Aan De Haar 5 nu camping 't Reestdal en Reestdal Outdoor.

    Camping 't Reestdal & horeca Reestdal Outdoor

    Camping Si-Es-An, Toen & Nu

    Vroeger zag dit gebied er heel anders uit. De schaapherder doolde vanaf buurtschap Den Huizen - op het erf zie je nog een monumentale schaapskooi - over de Haardennen tot in het Westerhuizingerveld (richting 't Staphorsterbos). Tegenwoordig vormt Brasserie de Boerderij het hart van camping Si-Es-An.

    Streekproducten Reestdal

    De kok(s) van Brasserie de Boerderij werken graag met de smaakvolle streekproducten, ook vegetarisch, uit het Reestdal. Informeer er gerust naar.

    Camping Si-Es-An Brasserie de Boerderij
  • horeca

    Brasserie & camping Si-Es-An

    Brasserie De Boerderij: voor koffie, thee, lunch of diner (streekproducten Reestdal) op het terrein van camping Si-Es-An in Balkbrug. Naast kamperen of het huren van een chalet is er ook een mogelijkheid tot B&B met hotelfunctie.

    Brasserie de Boerderij

    Routes Landschap Overijssel

    Start je vanaf camping Si-Es-An met één van de (app) rondwandelingen of fietstochten van Landschap Overijssel? Verlaat dan het campingterrein en start bij dit bord nabij keuzepunt A25 aan De Haar 7.

    Routes Landschap Overijssel
  • 12
    Bezienswaardigheid

    Oud Avereest & Reestkerk

    Geschiedenis Oud Avereest

    De kerk van het buurtschap (gehucht, streekdorp) Avereest kent een lange geschiedenis. Het is in de 12e eeuw ontstaan op een hoge zandrug door ontginningen van de woeste gronden langs het grensriviertje de Reest. Tegenwoordig hoort het buurtschap Oud Avereest bij de gemeente Hardenberg. Foto's: HVA.

    Boer en dominee

    Rond 1800 stond er een klokkenstoel naast het houten kerkje. Het kwam in de 19e eeuw in verval en rond 1851 was er nieuwbouw op de huidige plek. De Reestkerk van nu kreeg in 1852 een torentje. Het kerkorgel kwam later, in 1866. De boer van De Weeme, nu De Wheem, was toen tevens de dominee.

    De Reestkamer

    In 2015 is de Reestkerk grondig gerestaureerd en uitgebreid met de Reestkamer. Nu functioneert het gebouw niet alleen als kerk, maar ook als cultureel centrum waar o.a. concerten worden gegeven. In de Reestkamer zijn (alleen op zondag) wisselende exposities te zien. Meer lezen, open de link.

    Reestkerk in Oud Avereest
  • 13
    Bezienswaardigheid

    Welkom in het Reestdal

    Reestdal, fotograaf Nico Kloek

    Welkom in het Reestdal

    Op de grens van Overijssel en Drenthe ligt het Reestdal. Een eeuwenoud kleinschalig landschap met bos, heide, hooilanden en oude (keuter-/heren) boerderijen met een interessante geschiedenis. De Reest slingert, merendeels in haar oorspronkelijke vorm tussen Dedemsvaart en Meppel, door het landschap.

    Een rijke historie

    Natuurbeheer

    Een groot deel van deze route gaat over terrein van Landschap Overijssel. Al 90 jaar beschermen, ontwikkelen en beheren wij de bijzondere natuur en het streekeigen landschap. Het natuurbeheer in het Overijsselse & Drentse Reestdal gebeurt in nauw overleg met de Natuurwerkgroep de Reest.

    Diversiteit in het Reestdal

    Streekeigen

    In het Reestdal werken wij o.a. aan herstel van natuurlijke bosranden. Ook zijn er plekken waar we het bos gefaseerd uitdunnen en nieuwe streekeigen struiken aanplanten, zoals meidoorn, sleedoorn en Gelderse roos. En we zorgen ervoor dat de hooilandjes direct langs de Reest behouden blijven.

    Meer over het natuurbehoud

    Dekzandlandschap & waterbeheer

    Tweede helft twintigste eeuw: de natte, lagere gronden van het dekzandlandschap werden in deze periode flink verbeterd met ruilverkavelingen. Hiermee werden de agrarische productieomstandigheden geoptimaliseerd door de percelen van boeren bijeen te brengen en de waterbeheersing te verbeteren.

    Dekzandlandschap, open link

    Natuurlijke klimaatbuffers

    Het toekomstige natuurbeheer heeft ook onze grote aandacht. Verschillende natuurorganisaties in Nederland pleiten voor het aanbrengen van natuurlijke 'klimaatbuffers' om ons landschap klimaatbestendig te maken. 'Klimaatbuffers' zijn gebieden waar de natuurlijke processen de ruimte krijgen.

    Project beekdal, fase 1
  • 14
    Bezienswaardigheid

    Oud Avereest & De Wheem

    Toen: De Weeme

    Toen monniken het kerkje in Oud Avereest stichtten, kreeg de pastoor een boerderij met grond erbij. Dit erf werd 'De Weeme' genoemd. In de 18e/19de eeuw was De Weeme in gebruik als boerderij en herberg. Op zondag werden hier na kerktijd de laatste nieuwtjes uitgewisseld in de gelagkamer.

    Nu: De Wheem

    Sinds het jaar 1979 is Landschap Overijssel de beheerder van de monumentale boerderij (De Weeme) De Wheem. Dit boerderijtype is een zogeheten 'Hallenhuis'. Wanneer De Wheem geopend is, bekijk ook even de constructie van de gebinten, de gelagkamer van toen en de toga van de dominee in 't opkamertje.

    Bezoekerscentrum De Wheem

    Betekenis levensboom

    Sta even stil bij de 'levensboom' boven de voordeuren, o.a. buurtschap.Oud Avereest. Zie je verschil? De witte boom (gietijzer), heeft een symbolische functie. Met zijn wortels in de bodem en takken gericht naar boven, kan hij worden gezien als een verbinding tussen hemel en aarde; het geeft geluk.

  • parkeerplaats

    P De Wheem, bezoekerscentrum

  • 15
    Bezienswaardigheid

    Voormalige trambaan

    Voormalige trambaan door het Heuvelenbosch

    Aanleg trambaan in 1886

    Ja heus, vroeger reed hier een tram. In 1884 vroeg J.D. Ruys een vergunning aan bij de provincie Overijssel voor de aanleg en exploitatie van een stoomtramlijn langs het kanaal de Dedemsvaart, van Hasselt naar de Overijsselse Vecht bij Gramsbergen. In 1886 was de eerste DSM tramlijn gereed.

    Lees meer over de DSM

    Trambaan ter ziele in 1948

    Vanaf 1924 begon de DSM met het inzetten van bussen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog kwam het personenvervoer per stoomtram weer op gang, maar dat was een tijdelijke opleving. Uiteindelijk sloot DSM (Dedemsvaartse Stoomtram Maatschappij) in 1948. (Archieffoto's Hist. Ver. Avereest (HVA).

  • fietsknooppunt

    99

  • fietsknooppunt

    90

  • 16
    Bezienswaardigheid

    Beheerboerderij de Pieperij

    Wat is een 'potstal'?

    Op beheerboerderij De Pieperij worden limousin-runderen ingezet bij het beheer van de natuurgebieden. Zij dragen bij aan herstel en behoud van het oude cultuurlandschap in het dal van de Reest. 's Zomers graast het vee op de weilanden en hooilanden. Een kijkje in de 'potstal' is de moeite waard.

    De eeuwenoude kringloop...

    In de winter staan de koeien in de potstal op stro, afkomstig van de akkers. De stalmest wordt verdeeld over de essen waarop graan wordt verbouwd. Het graan wordt in de winter, samen met hooi afkomstig van de beekdalen, gevoerd aan het vee: een eeuwenoude kringloop van voedingsstoffen.

    In de zomermaanden grazen de vleeskoeien van Het Drentse Landschap op de weidegronden in het natuurgebied Takkenhoogte en de buurtschap Rabbinge.

    Bij beheerboerderij de Pieperij wordt ook vlees verkocht van het Drents Landschap. Gezellig, op elke eerste zaterdag van de maand (steek)kraampjes op het erf. In de kapschuur vindt u een Rustpunt (selfservice) met een zomers terras op het erf. Geopend vanaf april tot 1 oktober.

  • instructie

    Takkenhoogte bezoeken?

    Stap af bij de toegang naar parkeerplaats Takkenhoogte / Meeuwenveen. Het bord informeert je over dit prachtige natuurgebied. Wil je Kijkheuvel Takkenhoogte bezoeken? Wandel dan na de afsluitboom circa 300 m. Het klimmetje wordt riant beloond.

  • 17
    Bezienswaardigheid

    Top Takkenhoogte

    Top Takkenhoogte

    Op de top van Kijkheuvel Takkenhoogte word je beloond met een prachtig uitzicht over het natuurgebied Takkenhoogte / Meeuwenveen. Zo kun je de zwaluwwand zien als je naar rechts kijkt richting het woonhuis.

    De grazers op de Takkenhoogte

    Stichting Het Drentse Landschap zet voor het beheer van grote natuurgebieden grazers in, waaronder Schotse Hooglanders. Tijdens een rondwandeling in de zomermaanden, kun je ze ontmoeten op de Takkenhoogte. Houd voldoende afstand, vooral als ze kleine kalfjes hebben.

    Natuurbeheer Drents Landschap

    De naam Takkenhoogte

    Op het informatiebord bij parkeerplaats Takkenhoogte lees je alles over deze omgeving. Zo ook over de naam 'Takkenhoogte', één van de vele 'mysteries' van het Reestdal. Voor meer informatie over de naam 'Takkenhoogte'; klik op de link.

    Mysterie Takkenhoogte
  • fietsknooppunt

    17

  • 18
    Bezienswaardigheid

    Heidereservaat Nolde

    Het Nolderveld toen

    Zo'n duizend jaar geleden was het Reestdal een gebied met grote veenmoerassen en dichte broekbossen. Wie goed speurt kan nog een aantal 'horsten' (zandkoppen) ontdekken. Rond 12e eeuw kwamen boeren uit het noorden naar dit gebied, op zoek naar een betere toekomst. Foto: zogeheten broekbos.

    Geologie van Nederland

    Het Nolderveld nu

    Het is niet voor te stellen dat het Nolderveld van toen, nu een groot omheind heidereservaat is. In het laagland liggen de voor Nederland zo kenmerkende veenweidegebieden, het decor voor weidevogels en de veenmol. Een opmerkelijke krekel. Open de link.

    Lees meer over de veenmol
  • horeca

    Rustpunt Achter 't Koeienpad

    Rustpunt en B&B 'Achter 't Koeienpad', op het erf van het gelijknamige SVR Boerderijcamping is het gehele jaar geopend. Toiletgebruik volg het bordje. U kunt vanaf deze locatie ook meerdere wandel- en fietsroutes van Landschap Overijssel starten.

    Rustpunt & Boerderijcamping Routes Landschap Overijssel
  • 19
    Bezienswaardigheid

    Waterberging & Hooilanden

    Wat is een waterberging?

    Je komt over een stuw en een zogenaamde afwateringssloot. Dit soort sloten zijn belangrijk voor de waterbeheersing bij de weilanden langs de wegen in het Reestdal. Nu zie je jong aangeplant bos, maar voor 2011 graasden hier nog de Limousinrunderen van Het Drentse Landschap.

    De natte hooilanden

    De hooilanden waren in het verleden belangrijk voor de gemeenschap. In de late middeleeuwen zijn de meeste hooilanden privébezit geworden, veel eerder dan de zogenaamde 'meenten' (gemeenschappelijke weilanden). Tegenwoordig worden de hooilanden beheerd door het Drentse en Overijsselse Landschap.

    Het Beekdallandschap
  • 20
    Bezienswaardigheid

    Natuurreservaat Schrapveen

    Planten als vertellers

    Reservaat Schrapveen heeft vanwege haar moerassige hooilanden een grote natuurwaarde. De zeldzame planten vertellen stuk voor stuk iets over de plek waar ze groeien en worden daarom nauwlettend gevolgd door de beheerder Het Drentse Landschap. Vanwege de kwetsbaarheid is het gebied niet toegankelijk.

    Info Schrapveen, kopieer deze link.

    https://hetreestdal.nl/?p=164

    Moeraskartelblad

    In het Reestdal groeit een bijzondere plant die het gemis van de orchidee ruimschoots compenseert: 'Moeraskartelblad' (onderste foto: archief HDL). Deze plant bloeit in het voorjaar en houdt van de drassige, matig voedselarme grond van reservaat Schrapveen.

    Moeraskartelblad op video
  • fietsknooppunt

    27

  • horeca

    Rustpunt 'Atelier de Klomp'

    Paardelanden 15 (Dr): ‘De Klomp’ biedt meer dan alleen een atelier of bed en breakfast. Vanaf april t/m oktober is ook het Rustpunt (selfservice met prijslijst) geopend. U kunt vanaf deze locatie ook meerdere wandel- en fietsroutes van Landschap Overijssel starten.

    Rustpunt en B&B de Klomp Routes Landschap Overijssel
  • 21
    Bezienswaardigheid

    Landgoed Bijenberg & beheer

    Kapelletje voor rustzoekers

    Een moment tot verstilling; dat vind je na het draaihek tot het privéterrein landgoed Bijenberg. Loop over het graspad richting een hoekige boombank, het kapelletje en watertjes. Alleen in dit gedeelte mag je kort pauzeren in hun grote natuurtuin.

    Overnachten op De Bijenberg

    Beheer natuurlijke bosranden

    Buurtschap Noord Stegeren, een pareltje in het Reestdal. Recht tegenover de toegang tot het kapelletje op het landgoed Bijenberg beheert Landschap Overijssel de natuurlijke bosranden en het open terrein. Met een beetje geluk, kun je naast de ooievaars, ook wild spotten.

    Beheer Landschap Overijssel
  • 22
    Bezienswaardigheid

    Begraafplaats Achterveld

    Begraafplaats Achterveld

    In 1907 was de voltooiing van deze rustplaats op twee percelen in het Achterveld. Het lijkenhuisje is ontworpen door de Dedemsvaartse architect Karel Adrianus Hakkert in de trant van 't gebouwtje op het kerkhof van Oud-Avereest. Toegangshek 1907: Zwolse ijzergieterij Wispelweij & Co. Foto: HVA.

    Oude grafzerken

    In de oudste grafzerken in het Achterveld valt vooral de grote groep Groninger boeren op die aan het eind van de negentiende eeuw naar de vruchtbare dalgronden rond Dedemsvaart trokken om een bestaan op te bouwen. Een monumentale beukenlaan vormt, samen met 't gietijzeren hek, dé entree rustplaats.

    Gemeentelijk monument

    De paden vormen een stelsel van rechthoekige lijnen. De begraafplaats met het lijkenhuisje is van algemeen belang vanwege de monumentale aanleg, de zeldzaamheid van het type gebouw en voormalige functie. Bonne Ruys van Kwekerij Moerheim leverde toen de beplanting. Bron: Monumenten gem. Hardenberg.

  • instructie

    Splitsing, Noord Stegeren

    Rij rechtdoor over Noord Stegeren. (Je verlaat het fietsnetwerk.) Blijf op deze weg tot de T-splitsing, Zuidwolderstraat. Sla linksaf, een vrijliggend fietspad. Na 'de kalkovens' rechtdoor over Julianastraat. Volg het fietsbordje 26 tot MFC De Baron, het eindpunt.

  • instructie

    Bezoek 'De Kalkovens'

    Streekmuseum 'De Kalkovens' bezoeken? Steek de verkeersweg over en loop het gritpad op. Na het ophaalbrugje en voorbij de kalkovens, graag melden bij de entree.

    Recente openingstijden
  • 23
    Bezienswaardigheid

    Geschiedenis Dedemsvaart

    Geschiedenis Dedemsvaart, turf

    In de omgeving van Dedemsvaart werd vroeger veel turf (gedroogd veen) gewonnen. De plaats is vernoemd naar Baron Van Dedem die een gelijknamig 40 km lang kanaal liet graven tussen Hasselt (Ov) en Ane (Dr).

    Nog meer geschiedenis... (HVA)

    Langs het kanaal ontstond tussen 1811 - 1820 een veenkolonie: het begin van het dorp Dedemsvaart. Dedemsvaart behoort tot de streek Avereest, waar ook Balkbrug en Oud Avereest bij horen. Sinds de gemeentelijke fusie van 2001 hoort Avereest bij de gemeente Hardenberg.

    Historie gemeentegrenzen

    Streekmuseum 'De Kalkovens'

    In Nederland waren begin 19e eeuw op ruim 100 locaties schelpkalkovens in gebruik. Na WOII ging het slechter met de ovens. Belangrijkste oorzaak was de toenemende import van goedkopere kalk uit steengroeven en de opkomst van de cementindustrie. Tegenwoordig is de kalkoven in Dedemsvaart een museum.

    Kalkovens in Nederland

    Telescopische Gashouder

    De gashouder van Dedemsvaart, een zogenaamde natte telescopische gashouder, werd in 1932 gebouwd en deed dienst tot 1987. Gashouders zijn reservoirs waarin gas werd opgeslagen om later naar particulieren en bedrijven te worden getransporteerd. De gashouder is nu het Vestzaktheater.

    Gashouder Podium Dedemsvaart

    Startpunt Monumenten wandelpad

    De historische vereniging Avereest heeft een paar jaar geleden met een aantal LO vrijwilligers de papieren versie van het Monumenten wandelpad Dedemsvaart en Ontdek oude gemeente Avereest (fietsroute) in een digitaal jasje gestoken. Het bordje op het HVA terrein is hiervan nog een stille getuige.

    Routes Landschap Overijssel

    2018: Ter gelegenheid van het 200 jarig bestaan van de gemeente Avereest werd er door een gelegenheidsgroep twee HVA routes tussen Oud Avereest en Ommerschans in de gemeente Hardenberg door Landschap Overijssel gepubliceerd. Zowel de wandel als fietsroute start bij het bezoekerscentrum De Wheem.

    Bezoekerscentrum De Wheem Open monumenten Dag 2017

    Routes HVA in Oud Avereest

    Klik op de link 'Routes Landschap Overijssel' en bekijk 'HVA: Boeren, Burgers, Buitenlui' (fiets) en 'HVA: van Reest tot Schans' (wandel).

    Routes Landschap Overijssel
  • instructie

    Bezoek St. Vitus Kerk

    Wilt u de monumentale neogotische St. Vitus Kerk bezoeken? Het is circa 200m tot de kerk aan Langewijk 170A. Binnen ligt informatie over het kerkgebouw en haar geschiedenis.

    HVA archief: pentekening J. Drent 1978
  • 24
    Bezienswaardigheid

    Sint Vitus kerk

    RK kerk Sint Vitus

    1820: De houten kerk werd in 1875 vervangen door een stenen. Architect Alfred Tepe. 1928: kerk uitgebreid met het huidige voorgedeelte In de kerk, boven het balkon, bevindt zich een Maarschalkerweerdorgel (1881); in 2015 volledig gerestaureerd. De RK kerk is merendeels geopend.

    Op zoek naar Sint Vitus

    Maarschalkerweerd orgel

    Orgelmaker Michaël Maarschalkerweerd (in 1915 overleden) speelde een grote rol in de Nederlandse orgelbouw rond 1900. Onder de naam Maarschalkerweerd & Zoon werden kwalitatief hoogwaardige orgels gemaakt, merendeels voor katholieke opdrachtgevers, waaronder ook de RK Sint Vituskerk.

    Orgelmaker Maarschalkerweerd

    Het Angelus kleppen

    De Angelusklok, die in de toren van de Sint Vitus kerk op 19 september werd opgehangen, is in 1936 door klokkengieterij Koninklijke Eijsbouts gegoten voor de Koptische kerk in De Haag. De klok draagt het opschrift Jacobus. De Angelusklok wordt in diverse plaatsen gebruikt, nu dus ook in Dedemsvaart.

    Het luiden van het Angelus

    Begraafplaats RK kerk

    Op deze begraafplaats zijn ruim 800 namen te vinden op de grafstenen. De oudst bewaarde grafsteen is van de eerste pastoor van de kerk, B.L. Nieuwentap, en dateert uit 1841. Bij de ingang bevinden zich twee oorlogsgraven. Zie link.

    Oorlogsgraven Stichting

Reestdalgroep i.s.m. de hist. ver. Avereest (HVA). Routebeheer: Landschap Overijssel.

Tips voor op stap

Download de App

Landschap Overijssel heeft twee gratis routeapps met daarin de mooiste routes door natuur en landschap. De wandelapp heet 'wandelen in Overijssel' en voor fietsers is er 'fietsen in Overijssel'.