Terug 16 km

Boeren, Burgers, Buitenlui (16, 10, 4 km)

'Boeren, Burgers en Buitenlui' was ooit het thema van één van de HVA 'Open Monumentendagen'. Mooi zichtbaar bij deze wandelroute op de grens van Overijssel & Drenthe. Langs karakteristieke boerderijen en monumenten wandel je door het 200 jaar oude Avereest. Archieffoto's: privé en beeldbank HVA.

Startpunt: bezoekerscentrum De Wheem, Oud Avereest 22, 7707 PN Balkbrug (Ov). Parkeerplaats achter boerderij De Wheem. Route inkorten (oranje lijn), mogelijk in: A: Drenthe bij wandelknooppunt A39: Het ommetje 'Oud Avereest' (4 km). B: Overijssel tussen A12 / A11 door beschermd dorpsgezicht Balkbrug (10 km). Horeca: campings aan De Haar 5, 7 in Balkbrug, Rustpunt Thomashuis Balkbrug (selfservice) in Ommerschans, Molen de Star. (Streekwinkeltje geopend op elke zaterdag 10 - 16 uur.)

Goed begaanbare (bos/zand/gras)paden. Route volgt het wandelroutenetwerk Overijssel en Drenthe. Let op instructies (i) voor de juiste looprichting.

  • startpunt

    De Wheem (wandelroutes)

    Bij het verlaten van de parkeerplaats, achter Bezoekerscentrum De Wheem, sta je nu bij het informatiebord wandelnetwerk 'Startpunt Oud Avereest' A30 (foto). Looprichting: volg de omhooglopende POI-nummering van een wandeling. Lees ook de instructies (i) m.b.t. de juiste looprichting / uitstapje!

  • parkeerplaats

    Bezoekerscentrum De Wheem (P)

  • wandelknooppunt

    A30

  • 1
    Bezienswaardigheid

    Bezoekerscentrum De Wheem

    Foto: Bennink fotografie

    Bezoekerscentrum De Wheem

    Bezoekerscentrum De Wheem van Landschap Overijssel is een goed begin- of eindpunt van een middagje Reestdal. In deze fraaie boerderij midden in het Reestdal, is van alles te beleven. Behalve mooie exposities vind je er een leuke winkel en kun je er terecht voor een kopje koffie met wat lekkers.

    Speelnatuur

    Een specialiteit van De Wheem is de havermout-appeltaart ('Reestdalkoek'); één van de lekkere streekproducten uit het Reestdal. Kinderen kunnen zich binnen vermaken in de dassenburcht of op het spannende Speelnatuurpad achter De Wheem. Ook worden regelmatig leuke (kinder-)activiteiten georganiseerd.

    Wandel- en fietsroutes

    De Wheem is een Toeristisch Overstap Punt (TOP); een vertrekpunt voor wandel- en fietsroutes door het Reestdal. Naast de wandelingen van wandelnetwerk Vechtdal, kun je vanaf hier verschillende routes via de app van Landschap Overijssel volgen. Voor alle routes (ook speurroutes!), zie:

    routes Landschap Overijssel openingstijden De Wheem
  • instructie

    Wandelnetwerk Reestdal

    Let wel: de lijnkleuren op de kaart komen overeen met de markering (pijl: verschillende kleuren) van het regionale wandelnetwerk in de provincie Overijssel. In Drenthe volg je de markering (pijl: bruin) en loop je van knooppunt naar knooppunt. (Foto: voorbeeld A39.)

  • 2
    Bezienswaardigheid

    Welkom in het Reestdal!

    Reestdal, fotograaf Nico Kloek

    Welkom in het Reestdal

    Op de grens van Overijssel en Drenthe ligt het Reestdal. Een eeuwenoud kleinschalig landschap met bos, heide, hooilanden en oude (keuter-/heren) boerderijen met een interessante geschiedenis. De Reest slingert, merendeels in haar oorspronkelijke vorm tussen Dedemsvaart en Meppel, door het landschap.

    Een rijke historie

    Natuurbeheer

    Een groot deel van deze route gaat over terrein van Landschap Overijssel. Al 90 jaar beschermen, ontwikkelen en beheren wij de bijzondere natuur en het streekeigen landschap. Het natuurbeheer in het Overijsselse & Drentse Reestdal, gebeurt in nauw overleg met de Natuurwerkgroep de Reest.

    Diversiteit in het Reestdal

    Streekeigen

    In het Reestdal werken wij o.a. aan herstel van natuurlijke bosranden. Ook zijn er plekken waar we het bos gefaseerd uitdunnen en nieuwe streekeigen struiken aanplanten, zoals meidoorn, sleedoorn en Gelderse roos. En we zorgen ervoor dat de hooilandjes direct langs de Reest behouden blijven.

    Meer over het natuurbehoud

    Dekzandlandschap & waterbeheer

    Tweede helft twintigste eeuw: de natte, lagere gronden van het dekzandlandschap werden in deze periode flink verbeterd met ruilverkavelingen. Hiermee werden de agrarische productieomstandigheden geoptimaliseerd door de percelen van boeren bijeen te brengen en de waterbeheersing te verbeteren.

    Dekzandlandschap, open link

    Natuurlijke klimaatbuffers

    Het toekomstige natuurbeheer heeft ook onze grote aandacht. Verschillende natuurorganisaties in Nederland pleiten voor het aanbrengen van natuurlijke klimaatbuffers om ons landschap klimaatbestendig te maken. "Klimaatbuffers zijn gebieden waar de natuurlijke processen de ruimte krijgen".

    Project beekdal, fase 1
  • 3
    Bezienswaardigheid

    Boerderij De Wheem - toen & nu

    Boerderij De Wheem - toen

    Vroeger, toen monniken het kerkje in Oud Avereest stichtten, kreeg de pastoor een boerderij met grond erbij. Dit erf werd 'De Weeme' genoemd. In de 18e/19e eeuw was De Weeme in gebruik als boerderij en herberg. Op zondag werden hier na kerktijd de laatste nieuwtjes en volksverhalen uitgewisseld.

    Link naar volksverhalen

    De Wheem - nu

    De Wheem is tegenwoordig ingericht als bezoekerscentrum van Landschap Overijssel. Het is een een zogenaamd 'hallenhuis'; een historisch boederijtype met een langgestrekt, driebeukig gebouw met de deel in het midden en stallen aan weerszijden.

    Typisch voor het hallenhuis is het ankerbalkgebint (dikke balken). De boerderijen waren ooit allemaal met stro of riet gedekt en hadden lemen vakwerkwanden.

    Wat betekent een 'Levensboom'?

    Heb je al de 'Levensboom' boven de voordeuren in Oud Avereest gezien? Deze witte boom, gemaakt van gietijzer, heeft een symbolische functie. Met zijn wortels in de bodem en takken gericht naar boven, kan hij worden gezien als een verbinding tussen hemel en aarde; het geeft geluk.

    Rijksmonument

    Vroeger stonden hier twee boerderijen naast elkaar, tegenover de kerk en de pastorie. De Wheem (nr 22) is nu een rijksmonument. Voor zover bekend is deze boerderij bewoond geweest door een boerengezin tot 1967. Het pand naast de kerk was al die tijd pastorie.

    Geschiedenis Oud Avereest
  • 4
    Bezienswaardigheid

    Begraafplaats Oud Avereest

    De oudste begraafplaats

    In Oud Avereest vind je de oudste begraafplaats van de voormalige gemeente Avereest. In de 13e eeuw stond hier al een kerkje. De bewoners uit de omgeving werden bij de kerk begraven. Achter het smeedijzeren hek, op het hoogste gedeelte, stond de destijds houten kerk.

    Militair Erehof Oud Avereest

    Aan de Meppelerweg vind je het informatiebord over Militair Erehof Oud Avereest (NB loop er naartoe via het smeedijzeren hek). Achter het hek stond vroeger een baarhuisje. Op de historische begraafplaats Achterveld is die nog te zien.

  • 5
    Bezienswaardigheid

    Oud Avereest & Reestkerk

    Geschiedenis Oud Avereest

    De kerk van het buurtschap (gehucht, streekdorp) Avereest kent een lange geschiedenis. Het is in de 12e eeuw ontstaan op een hoge zandrug door ontginningen van de woeste gronden langs het riviertje de Reest. Tegenwoordig hoort het buurtschap Oud Avereest bij de gemeente Hardenberg.

    Boer en dominee

    Rond 1800 stond er een klokkenstoel naast het houten kerkje. Het kwam in de 19e eeuw in verval en rond 1851 was er nieuwbouw op de huidige plek (foto HVA). De Reestkerk van nu kreeg in 1852 een torentje. Het kerkorgel kwam later, in 1866. De boer van De Weeme was toen tevens de dominee.

    De Reestkamer

    In 2015 is de Reestkerk grondig gerestaureerd en uitgebreid met de Reestkamer. Nu functioneert het gebouw niet alleen als kerk, maar ook als cultureel centrum waar o.a. concerten worden gegeven. In de Reestkamer zijn (alleen op zondag) wisselende exposities te zien. Meer lezen, open de link.

    Reestkerk in Oud Avereest foto HVA
  • wandelknooppunt

    A31

  • 6
    Bezienswaardigheid

    Boerderijmonument Het Reestdal

    Den Westerhuis 1

    'Het Reestdal' staat als naam boven de grote schuurdeur (baander) en is een gemeentelijk monument. Deze boerderij heeft eeuwen dienst gestaan als het erve 'den Westerhuis'. Nu, met een terugblik naar 1439, staan op dezelfde plek in buurtschap Den Westerhuis nog altijd drie boerderijen.

    Aan de achterkant van boerderij 'Het Reestdal' bevindt zich, naast een oude kapschuur, ook de zogeheten 'baander'. Deze grote, hoge dubbele deur heeft toegang tot de bedrijfsruimte van de boerderij en zorgde ervoor dat de boer met paard en wagen het hooi kon laden en lossen.

    Boerderijen in het Reestdal

    Uilenbord

    Diverse boerderijen in het Reestdal zijn in het bezit van een zogeheten 'uilenbord'. Dit is een klein driehoekje onder de nok, dat open is. Door dit 'gat' kunnen uilen de boerderij binnen en zich hier nestelen, met als tegenprestatie dat zij muizen en ander ongedierte uit het graan zouden weren.

  • 7
    Bezienswaardigheid

    Grensrivier de Reest

    Grensrivier de Reest

    De veenbeek de Reest kent een grillig verloop en heeft nog grotendeels zijn oorspronkelijke vorm. Het vormt 35 kilometer de sterk meanderende grens tussen Overijssel en Drenthe. Het veen en ijzeroer kleurt het water roodbruin.

    Impressie 'Idyllisch Reestdal'

    Het verloop van de Reest

    Riviertje de Reest kent een verval van circa 5 meter tussen de oorsprong De Tippe (ten oosten van Dedemsvaart) tot aan het eindpunt Wilhelminapark in Meppel. Het begint als een smalle boerensloot, en eindigt als kanaal.

    Lees meer over Het Reestdal

    Middeleeuwen en Nu

    Ver voor de middeleeuwen waren het ondoordringbare, moerassige woeste gronden rond de Wildenberg. Ook nu kan het behoorlijk zompig zijn op de aangrenzende hooilanden langs het hoger gelegen pad. Boeren vestigden zich daarom op de hoge zandkoppen om de voeten droog te houden.

  • 8
    Bezienswaardigheid

    Boerderij De Wildenberg

    Boerderij 'De Wildenberg'

    Al halverwege de veertiende eeuw wordt in de archieven van het klooster van Dickninge (De Wijk) melding gemaakt van 'De Wijldenbarghen', oftewel de woeste berg. Van oudsher werden vanuit de boerderijen in het gebied Wildenberg-Rabbinge de eenmansessen of kampen bewerkt.

    Verbouwingen

    Boerderij De Wildenberg kent een roerige geschiedenis met een groot aantal verbouwingen. Je kunt je misschien niet voorstellen dat hier in de tweede helft van de 20e eeuw grote mestsilo's waren en een loopstal voor honderden koeien.

    Restauratie

    Inmiddels is de boerderij mooi gerestaureerd en ontdaan van alle moderne bedrijfsgebouwen. De hoeve ademt nu weer de sfeer van de Reestlanden van een eeuw geleden. Het Drentse Landschap heeft de boerderij De Wildenberg in de jaren negentig aangekocht, het is nu een erfgoedlogies.

    Teken van welvaart

    Beuken- en Kastanjebomen in de voortuin vormden een teken van welvaart, maar boden ook de nodige beschutting tijdens een warme zomerdag; het bladerdak van de bomen vormt een natuurlijke parasol, handig toch?

    Geschiedenis 'De Wildenberg'
  • instructie

    A39 - splitsing 16 en 4 km

    Kiest u het ommetje 'Oud Avereest' 4 km? (Oranje lijn op de kaart.) Loop bij A39 rechtuit (pijl: geel) richting 37, 32, 29 naar A30, eindpunt De Wheem.

    Route van 16 km volgen?

    Beklim naar links het heuveltje richting 38. Blijf de markering (pijl: verschillende kleuren) via de wandelknooppunten volgen.

  • wandelknooppunt

    A39

  • wandelknooppunt

    A37

  • wandelknooppunt

    A38

  • wandelknooppunt

    A34

  • 9
    Bezienswaardigheid

    Esgehuchten & Den Kaat

    Ontstaan esgehuchten

    Pas in de loop van de middeleeuwen ontstonden op de zandkoppen aan de rand van het dal de esgehuchten. De agrarische methoden werden beter en ook de werktuigen bleken steeds meer geschikt om delen van het ruige veen te ontwateren en af te graven. Langzaamaan veroverde de mens een eigen plek.

    Boerderijen van het Reestdal

    Zandwegen als verbinding

    Tussen Den Kaat - Rabbinge- Den Huizen-Wildenberg stonden de boerderijen door zandwegen met elkaar in verbinding. Ook ging men over deze paden naar de kerk in Oud Avereest. Sommige boerderijen stonden in groepjes, zoals Den Kaat en Den Huizen. Andere waren een eenmanses zoals de Wildenberg.

    Buurtschap Den Kaat

    Buurtschap Den Kaat bestaat uit drie boerderijen. Waarschijnlijk is het in de late middeleeuwen waarschijnlijk ook als eenmanses begonnen. In 1384 wordt ten Coete genoemd in schattingslijsten van het Bisdom Utrecht. Uit onderzoek blijkt dat het gebint van Den Kaat 2 is opgericht rond 1660,

  • wandelknooppunt

    A35

  • 10
    Bezienswaardigheid

    Katingerven

    Ontstaan Katingerven

    In het Katingerveld zaten veel natte plekken waar kleinschalig turf werd gestoken. Later werd ook zand afgegraven ten behoeve van het viaduct van de N 48 die in de jaren '60 werd aangelegd. In de jaren 60/70 werd er veel gezwommen in en geschaatst op de plas. Daarna kreeg de natuur de overhand.

    Landgoed Katingerveld

    Het Katingerveld was ooit een heidegebied waar de schapen van de boerderijen op Den Kaat graasden. Later is het op een paar stukjes na ontgonnen tot weiland. In 2006 is er het Katinger, particuliere bos geplant, waar de twee oude stukjes 'woeste grond' van Landschap Overijssel in zijn op genomen.

  • instructie

    A12: splitsing 16 en 10 km

    Route 16 km (pijl: paars): Loop rechtdoor. Route 10 km (pijl: groen naar rechts). Volg de oranje lijn (doorsteekje) richting wandelknooppunt A11 aan Zwolseweg. Je komt door het beschermde dorpsgezicht Balkbrug.

  • 11
    Bezienswaardigheid

    Korenmolen de Star

    Historie Molen de Star

    De molen aan de Koloniewijk (foto) is gebouwd in 1848. Vanaf de kruising Balkbrug had je zicht op de molen en het magazijn (foto). Om graan te lossen kon men met een puntertje tot in de molen varen. In 1974 is de molen verplaatst naar de huidige locatie, in 2002 'Het Magazijn'.

    De achtkantige Korenmolen De Star staat circa 100m buiten het dorp zodat hij veel wind kan vangen voor het malen van het graan. Op de begane grond is een stukje geschiedenis van de Star en Het Magazijn. Beiden zijn industriële monumenten.

    Geschiedenis molen De Star

    Molenwinkeltje De Star

    Op elke zaterdag is het mogelijk om tussen 10 en 16 uur een aantal streekproducten in 'Het Magazijn' te kopen, waaronder meel van de regionale molen.

  • wandelknooppunt

    A12

  • 12
    Bezienswaardigheid

    Koloniewijk en natuurbeheer

    Koloniewijk

    De naam herinnert aan de kolonie 'Ommerschans' van de 'Maatschappij van Weldadigheid'. Klik op de link om kennis te maken met alle zeven koloniën (Drenthe, Overijssel, België). De koloniewijk is nu een afwateringssloot.

    Maatschappij van Weldadigheid

    Natuurbeheer landschap

    Landschap Overijssel beheert de kleinschalige bosjes en graslanden (op de kaart geel gemarkeerd) rond de monumentale korenmolen De Star. Via de grondwaterstand, kunnen we op een positieve manier invloed uitoefenen op de natuur.

    Agrarisch natuurbeheer
  • 13
    Bezienswaardigheid

    Voormalige moestuin Veldzicht

    Tuinen Rijksopvoedingsgesticht

    Het enige overblijfsel van de voormalige tuin van het rijksopvoedingsgesticht Veldzicht, is de roodstenen muur waar de fruitbomen langs werden geleid. Fruit was vroeger een luxe product en kwajongens klommen daarom ook wel eens over die muur om wat te jatten. Of het 'gestolen' goed ze ook smaakte?

  • wandelknooppunt

    U43

  • wandelknooppunt

    U45

  • wandelknooppunt

    U46

  • 14
    Bezienswaardigheid

    Begraafplaats Ommerschans

    Historische begraafplaats

    De omheinde begraafplaats van bedelaarskolonie Ommerschans is in 1821 in gebruik genomen. Het voorste gedeelte is de laatste rustplaats van de ambtenaren van de kolonie, het achterste gedeelte was voor de kolonisten. De witte kruizen zijn geplaatst op de graven van overledenen van kliniek Veldzicht.

    Lees meer over Dodenakkers

    Informatiehut Ommerschans

    Op het fundament van het voormalige baarhuisje is een Informatiehut geplaatst door stichting participatieproject 'De Ommerschans' met een robuuste houten bank (voor de wandelaar(s).

  • wandelknooppunt

    U41

  • wandelknooppunt

    U40

  • 15
    Bezienswaardigheid

    Geschiedenis Ommerschans

    Geschiedenis Ommerschans

    Maar liefst drie cultuurhistorische tijdlagen brengen het (natuur) gebied 'De Ommerschans' als geschiedenis in beeld vanaf begin 17e eeuw tot heden. Na het openen van de linken, unieke verhalen....

    Ommerschans: Eerste tijdlaag

    'De Ommerschans' is rond 1625 gebouwd ter verdediging tegen de Spanjaarden en in de loop van de tijd uitgebreid met bastions en ravelijnen. Vanaf 1740 dient het terrein ook als munitieopslagplaats, 'Lands Magazijnen'. Eind 18e eeuw nam de militaire functie af, het terrein ligt er verlaten bij.

    Geschiedenis Ommerschans, link

    "Ze komen eraan!" Zo moet het in 1672 geklonken hebben op de schans van Ommen. In dat jaar viel de Munsterse bisschop Bernard van Galen, ook wel bekend als Bommen Berend, Overijssel binnen met een groot leger met 42.000 man voetvolk en 17.000 ruiters.

    Ommerschans: Tweede tijdlaag

    Ooit was hier de toegangspoort tot de onvrije kolonie Ommerschans (1818-1888). Hedendaags geïllustreerd op het punt waar een grote foto van 'De Ommerschans' staat. Beluister ook het verhaal Werelderfgoed 2018 of via de Verhalenpaal die op de parkeerplaats staat nabij de replica van het kanon.

    Video Werelderfgoed 2018

    Deze 'onvrije' kolonie was onderdeel van de Maatschappij van Weldadigheid, een maatschappelijk experiment bedacht door Johannes van den Bosch. Het gebouw, 100 x 100 vierkante meter in omtrek, bood plaats aan 1200 bedelaars.

    Ommerschans 2017: aanleg punt Ravelijn met Verhalenpaal.

    Ommerschans: Derde tijdlaag

    Eind 2007 is op initiatief van Staatsbosbeheer en de vereniging De Ommerschans het participatieproces ingezet. Deze samenwerking heeft geresulteerd in een visiedocument en werd opgesteld op 6 januari 2009. De derde tijdlaag: een balans om o.a. de cultuurhistorie en natuur te bewaren.

    Participatieproces Ommerschans Staatsbosbeheer Ommerschans Stepping stones over de schansgracht in Ommerschans (Ov).

    Gidswandeling door Ommerschans

    Bij het 'kanon' staat ook een verhalenpaal. Trap rustig op het pedaal om het verhaal over dé Ommerschans met haar roerige tijden te beluisteren. Klik op de link voor nog meer verhalenpalen in het Vechtdal / Reestdal. Ook is het mogelijk tot een gidswandeling door 'De Ommerschans'.

    Gidswandeling door Ommerschans

    Wandelnetwerk & Verhaalpalen

    In het jaar 2010 was in Gramsbergen de aftrap van het regionale wandelnetwerk in het Vechtdal, provincie Overijssel. Met de markeringen in het veld (pijl in verschillende kleuren en van keuzepunt --> keuzepunt) stel je je eigen route samen. In het najaar van 2021 is het wandelnetwerk vernieuwd.

    Wandelnetwerk Vechtdal Verhalenpalen in het Vechtdal Reestdal: verhalen & pontjes
  • wandelknooppunt

    U42

  • 16
    Bezienswaardigheid

    Veldzichthoeve, hoeve No 5

    Bouwhoeve-Veldzichthoeve

    Hoeve 5, een van 21 koloniehoeves: op deze plek woonde en werkte de onderdirecteur Landbouw. Daarna in gebruik als bouwhoeve van Rijks Opvoedingsgesticht Veldzicht (ROG). Midden vorige eeuw afgebroken, maar het terrein is nog steeds onderdeel van Veldzicht, nu Forensisch Psychiatrisch Centrum.

    Voormalige aardappelkelder

    De kelder, ten zuidzijde van Hoeve No 5 aan de bosrand, maakte deel uit van de voormalige bedelaarskolonie. Omschrijving aardappelkelder; een ronde plattegrond onder een bakstenen koepelgewelf. De koepel is afgedekt met aarde.

    Het vormt een kunstmatige heuvel. De ingangspartij bestaat uit een bakstenen frontmuur met vleugels, daarbinnen een houten deur onder een rondboog. (Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed). Hedendaags is het een onderkomen voor vleermuizen.

    Historie Boskerk & Pastorie

    Gebouwd in 1845 voor de protestantse bewoners van de bedelaarskolonie Ommerschans. Na sluiting van de kolonie werd het tot 1997 beurtelings gebruikt door de protestantse en katholieke bewoners van TBS kliniek Veldzicht. Tegenwoordig een Thomashuis, voor mensen met een verstandelijke beperking.

    Lees meer

    De eerste steen van de bijbehorende pastorie is op 16 september 1832 gelegd. De dominee hield tot 1845 dienst in het schooltje van de bedelaarskolonie. Ook hier werd het beurtelings gebruikt door protestanten en katholieken. De katholieken konden pas rond 1870 gebruik maken van een eigen RK-kerk.

    Klik op de link 'Archief Oud Ommen' voor nog meer beelden en historie over het buurtschap Ommerschans, gemeente Ommen. Onderste foto, voormalige pastorie nabij de Boskerk.

    Archief Oud Ommen
  • horeca

    Rustpunt Thomashuis Balkbrug

    Bij de voormalige kerk, nu het 'Thomashuis Balkbrug', een Rustpunt (minihoreca met selfservice). OPEN wanneer het hek ook geopend is. Bij het kraampje (selfservice) kun je iets (warms) nuttigen (prijslijst aanwezig).

    Thomashuis Balkbrug - Rustpunt
  • wandelknooppunt

    U44

  • 17
    Bezienswaardigheid

    Rijksmonumenten in Balkbrug

    Rijksmonumenten in Balkbrug

    Boslaan 92 toont het laatste zogeheten Limiethuisje van kolonie Ommerschans, een Rijksmonument. Het werd bewoond door bewakers en hun gezinnen, die moesten voorkomen dat kolonisten konden ontsnappen. De Limiethuisjes stonden op strategische plekken (grens) in het 700 ha grote gebied.

    Rijksmonument Boslaan/Ommerweg

    Aan de Boslaan 13-35 en Ommerweg 7-17 en 10-28 staan nog een aantal zogeheten dienstwoningen, rond 1910 ontworpen door gevangenisarchitect Metzelaar voor medewerkers van rijksopvoedingsgesticht Veldzicht.

    Rijksmonumenten in Balkbrug

    Dronkemanslaantje

    Deze naam stamt uit de periode van de Maatschappij van Weldadigheid. Langs deze afgelegen weg gingen dronken kolonisten, na bezoek aan het café, terug naar de kolonie. Ondanks koloniegeld, alleen te gebruiken in de Ommerschans, lukte het sommigen toch om elders aan geld te komen voor drank.

    Dronkenmanslaantje, lees meer
  • wandelknooppunt

    A11

  • 18
    Bezienswaardigheid

    Tramlijn en 'De Dedemsvaart'

    Stoommonsters rond 1939

    De aanleg van de tramlijn - Balkbrug / Meppel - verliep met de nodige strubbelingen. Enkele boeren stagneerden de plannen, met als gevolg dat de tramlijn ter plaatse moest worden omgeleid door de heidevelden van boeren in Oud-Avereest. Station Balkbrug was tevens postkantoor en café.

    Kanaal 'De Dedemsvaart'

    Kanaal 'De Dedemsvaart' was de levensader van Balkbrug. Door de aanleg van het 40 km lange kanaal 'De Dedemsvaart' tussen Hasselt en Ane ontstonden nieuwe nederzettingen aan het water. Zo ook het dorp Balkbrug met haar winkeltjes, scholen en monumentale panden van de wat rijkere mensen.

  • wandelknooppunt

    A18

  • wandelknooppunt

    A17

  • 19
    Bezienswaardigheid

    Huizingerwijk, oude veenputten

    Historie Huizingerwijk

    Kijkend naar de Huizingerwijk, nu een smalle sloot, kun je je moeilijk voorstellen dat er druk werd gevaren door boeren op een zogeheten 'zomp' tussen het buurtschap Den Huizen en het kanaal de Dedemsvaart. Op een zomp, platbodem met weinig diepgang, kon de boer schapen en turf vervoeren.

    HVA: oude scheepstypen

    Natuurwaarden en veenputten

    Het gebied de 'Haardennen' kent een grote verscheidenheid aan natuurwaarden waaronder de veenputten. Goed onderhoud is daarbij essentieel. Voor een mooi biotoop is bijvoorbeeld voldoende zonlicht op de grond belangrijk. Misschien voelt de heidekikker zich hier dan ook wel thuis.

  • wandelknooppunt

    A21

  • wandelknooppunt

    A22

  • 20
    Bezienswaardigheid

    Vipera verbindt

    Afname soortenrijkdom

    In Europa zien we door o.a. ontginning, verbossing en bepaalde landbouwmethoden een forse afname van heide en hoogveen. Hierdoor hebben plant- en diersoorten als de adder, levendbarende hagedis, heideblauwtje en beenbreek het moeilijk.

    Verbinden heideterrein

    Om het leefgebied van dit soort bedreigde plant- en diersoorten uit te breiden, zijn hier in de afgelopen jaren via het project 'Vipera verbindt' verschillende heide- en hoogveenterreinen weer met elkaar verbonden.

    Herstel

    Inmiddels zien we bijzondere soorten als de adder (vipera), levendbarende hagedis en kamsalamander terugkomen. Ook verschillende plantensoorten als het heideblauwtje en klokjesgentiaan profiteren van de maatregelen.

    Vipera verbindt, lees meer
  • wandelknooppunt

    A23

  • horeca

    Brasserie & camping Si-Es-An

    Brasserie De Boerderij: voor koffie, thee, lunch of diner (streekproducten Reestdal) op het terrein van camping Si-Es-An in Balkbrug. Naast kamperen of het huren van een chalet is er ook een mogelijkheid tot B&B met hotelfunctie.

    Brasserie de Boerderij

    Routes Landschap Overijssel

    Start je vanaf camping Si-Es-An met één van de (app) rondwandelingen van Landschap Overijssel ? Verlaat dan het campingterrein en start bij het keuzepunt A25 aan de klinkerweg De Haar 7.

    Routes Landschap Overijssel
  • wandelknooppunt

    A25

  • 21
    Bezienswaardigheid

    De Haar - Toen en Nu

    Camping 't Reestdal, Toen & Nu

    De Haar en Westerhuizingerveld waren vroeger uitgestrekte, woeste gronden. Na verloop van tijd vestigden zich boeren in het gebied. Ze ontgonnen het land en er kwamen kleine boerenbedrijven. Aan De Haar 5 nu camping 't Reestdal en Reestdal Outdoor.

    Camping 't Reestdal & horeca Reestdal Outdoor

    Camping Si-Es-An, Toen & Nu

    Vroeger zag dit gebied er heel anders uit. De schaapherder doolde vanaf buurtschap Den Huizen - op het erf zie je nog een monumentale schaapskooi - over de Haardennen tot in het Westerhuizingerveld (richting 't Staphorsterbos). Tegenwoordig vormt Brasserie de Boerderij het hart van camping Si-Es-An.

    Streekproducten Reestdal

    De kok(s) van Brasserie de Boerderij werken graag met de smaakvolle streekproducten, ook vegetarisch, uit het Reestdal. Informeer er gerust naar.

    Camping Si-Es-An Brasserie de Boerderij
  • wandelknooppunt

    A26

  • wandelknooppunt

    A27

  • 22
    Bezienswaardigheid

    Buurtschap Den Huizen

    Buurtschap Den Huizen

    Den Huizen dateert uit de twaalfde eeuw. In deze tijd leefden mensen en vee nauw samen onder één groot dak. Boeren vestigden zich hier op de hogere gelegen dekzandruggen aan de randen van het beekdal en vormden toen kleine, agrarische gemeenschappen; een buur(t)schap. (Archieffoto; HVA.)

    Meer archieffoto's HVA
  • wandelknooppunt

    A33

  • wandelknooppunt

    A32

  • 23
    Bezienswaardigheid

    Beheerboerderij De Uilenburcht

    Wat is een Potstal?

    Je mag het boerenerf op gaan om de potstal Beheerboerderij de Uilenburcht in Rabbinge beter te bekijken. Staat het weidevee op stal (wintermaanden), ga niet te dichtbij staan! De Limousinrunderen worden ingezet bij het beheer van de natuurgebieden. 's Zomers graast het vee op de wei-/hooilanden.

    Kringloop van de natuur...

    In de winter staan de koeien in de potstal en potten, tezamen met stro en koeienpoep, stalmest op. Die mest wordt, nadat Limousinrunderen in de wei gaan, verdeeld over de essen waarop graan wordt verbouwd. Het graan wordt in de winter, samen met hooi afkomstig van de beekdalen, gevoerd aan het vee.

    Lees meer
  • 24
    Bezienswaardigheid

    Boerderijen en schooltje

    Boerderijen in Oud Avereest

    Als je vanaf het fietspad naar de boerderij op Oud Avereest 1 kijkt, zie je o.a. een gebruikerstuin, een levensboom boven de voordeur, een bakhuisje en een boerin die 'onder de pannen' zit. Het grote verschil met de andere boerderijen in Oud Avereest? Deze boerderij (foto) heeft een siergevel.

    Bakhuisje naast de boerderij

    Sommige boerderijen hebben een klein stenen schuurtje, een zogeheten bakhuisje (foto). Wanneer er brandhout nodig was om in zo'n bakhuisje de oven op te stoken (voor o.a. brood en koeken bakken), tja, dan moest de boer een (beuken)boom kappen en daarna het hout drogen. Dus werk aan de winkel.

    Werner ten Kate vertelt meer

    Schooltje Oud Avereest

    De school van Oud-Avereest was tot in de 19e eeuw de enige school van Avereest, en haar geschiedenis is nauw verbonden met die van de naburige kerk. De huidige Reestkerk. Tot aan de Franse Revolutie was het geven van onderwijs in de Nederlanden een taak van de kerk.

    OBS Oud Avereest, Toen
  • wandelknooppunt

    A29

Reestdalgroep i.s.m. Landschap Overijssel.

Tips voor op stap

Download de App

Landschap Overijssel heeft twee gratis routeapps met daarin de mooiste routes door natuur en landschap. De wandelapp heet 'wandelen in Overijssel' en voor fietsers is er 'fietsen in Overijssel'.